Czy moje niemowlę ma problemy z napięciem mięśniowym? Jak to sprawdzić?
Każdy rodzic pragnie, aby jego dziecko rozwijało się prawidłowo i zdrowo. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby uważnie obserwować malucha i w porę zauważyć wszelkie niepokojące objawy. Jednym z takich sygnałów mogą być problemy z napięciem mięśniowym, które wpływają na codzienne funkcjonowanie dziecka. Napięcie mięśniowe to siła, z jaką mięśnie są napięte, co może być zbyt wysokie (hipertonia) lub zbyt niskie (hipotonia). Jednak najczęstszym problemem jest nierównomierny rozkład napięcia w ciele dziecka. Jedne mięśnie zbyt mocno się napinają, prężą, zaciskają, a inne mają trudność w stabiliazcji. Jak więc rozpoznać, czy nasze dziecko boryka się z problemami tego typu? Na co zwrócić uwagę i jak sprawdzić, czy napięcie mięśniowe jest prawidłowe?
Obserwacja dziecka na brzuchu i plecach
Jednym ze sposobów, aby ocenić napięcie mięśniowe dziecka, jest obserwacja jego postawy i ruchów w różnych pozycjach. Zwróć uwagę na to, jak dziecko zachowuje się na brzuchu i plecach.
- Pozycja na brzuchu: Kiedy kładziesz maluszka na brzuchu, zauważ, jak reaguje jego ciało. Czy leży spokojnie i stabilnie? Czy jego ciało układa się symetrycznie? Czy kontroluje głowę adekwatnie do wieku? Czy nie „upada” do boku?
- Pozycja na plecach: Kiedy dziecko leży na plecach, zwróć uwagę na to, jak zachowuje się jego ręce i nogi. Jeśli zauważysz, że dziecko trzyma je w sposób bardzo sztywny, pręży nogi, zaciska dłonie lub, odwrotnie, zbyt luźno, może to sugerować problem z napięciem mięśniowym. Ważna jest też obserwacja spokoju i stabilności w tej pozycji.
Kontrola kamieni milowych w rozwoju dziecka
Każdy rodzic powinien śledzić tzw. kamienie milowe w rozwoju dziecka, które są istotnymi momentami w rozwoju fizycznym i motorycznym. W przypadku problemów z napięciem mięśniowym, kamienie milowe mogą być opóźnione. Zwróć uwagę na:
- Zdolność do utrzymywania głowy: Dzieci zaczynają unosić główkę na brzuchu w okolicach 2 miesiąca życia. Jeśli Twoje dziecko ma trudności z tym, może to sugerować problem z napięciem mięśniowym.
- Obrót z pleców na brzuch: Zwykle w 4-5 miesiącu życia maluch zaczyna obracać się z pleców na brzuch. Powinien to być kontrolowany i w pełni zaplanowany obrót ciała. Jeżeli Twoje dziecko nie wykonuje tego ruchu w tym czasie, warto zwrócić uwagę na napięcie mięśniowe.
- Wysoki podpór: To aktywne pchanie w podłoże przy prostych łokciach w okolicach 5-6 miesiąca życia. Wysoki podpór w rozwoju dziecka ma istotne znaczenie, dlatego warto obserwować jego jakość.
- Siadanie: W 7-9 miesiącu życia dziecko zaczyna siadać, a potem próbuje wstawać. Jeżeli dziecko ma trudności z utrzymaniem równowagi w siadzie, lub z osiągnieciem tej pozycji może to być sygnał o problemach z napięciem mięśniowym.
Problemy w pielęgnacji – ubieranie, przewijanie, kąpiel
Problemy z rozkładem napięcia mięśniowego mogą prowadzić do trudności w codziennej pielęgnacji. Zauważysz je szczególnie przy takich czynnościach, jak ubieranie, przewijanie czy kąpiel.
- Ubieranie: Dzieci ze wzmożonym napięciem w obrębie obręczy barkowej i biodrowej mogą mieć trudności z rozluźnieniem ciała podczas ubierania, przez co ich rączki i nóżki są sztywne, a ubieranie może być dla nich bolesne lub niekomfortowe. Z kolei dzieci z hipotonią mogą mieć zbyt luźne mięśnie, co utrudnia np. zakładanie odzieży, a ręce i nogi będą się łatwo rozluźniać i „zwisać”.
- Przewijanie: W przypadku dziecka z nadmiernym napięciem, przewijanie może sprawiać trudności, ponieważ dziecko będzie się sztywno trzymało. Dziecko z hipotonią może z kolei wymagać większego wsparcia, aby utrzymać odpowiednią postawę podczas przewijania.
- Kąpiel: Podobnie jak w przypadku ubierania, dziecko z problemami z napięciem mięśniowym może nie współpracować w pełni podczas kąpieli, co może powodować dyskomfort zarówno dla malucha, jak i dla rodzica.
Jeśli zauważysz u swojego dziecka jakiekolwiek niepokojące objawy, takie jak trudności w podnoszeniu główki, opóźnione osiąganie kamieni milowych czy problemy w codziennej pielęgnacji, warto skonsultować się z fizjoterapeutą dziecięcym. Specjalista pomoże ocenić napięcie mięśniowe dziecka, wskazać ewentualne problemy i zaproponować odpowiednią terapię.
Warto pamiętać, że każde dziecko rozwija się w swoim własnym tempie, ale jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do jego rozwoju, wczesna interwencja jest kluczowa dla zapewnienia maluchowi najlepszej opieki.